وقتی شما برای اولین بار برای نگه داری از ماهی های آب شیرین را شروع می کننید و به مغازهای ماهی فروشی می روید و از ماهی فروش راهنمای می خواهید به شما میگوید که برای اول کار بهتر است از ماهی تزیینی مثل کپی، مولی وپلاتین و..نگه داری کنید تا دست شما راه بیفتتد و شما هم این کار را انجام می دهید ولی در کمال نا باوری در طی 10روز ماهیهای شما می میمیرند در این صورت یا شما از آکواریوم دل سرد میشوید ویا بازهم به مغازه ماهی فروشی روجوع می کنید ودلیل را می پرسید و باز هم به شما می گوینند که هنوز دست شما راه نیفتاده  و یا این بار به شما نگه داری از ماهی های گوشت خوار را به شما را پیشنهاد می کندکه اگر اول این کار را می کرد لازم نبود که شما ضرر بدید ولی امان از دست این پول!!!!.این پیشنهاد برای کسانی که به نگهداری از ماهی های گوشت خوار علاقه دارند مفید واقع می شود ولی آن دسته از عزیزانی که دوست دارند از ماهی های زینتی نگه داری کنند مطلب زیربه نام چرخه ازت یا سیکل نیتروژن  را به دقت مطالعه کنند این مطلب برای ماهی های گوشت خوار هم می توانند بسیار مفید باشد .
دانستن این چرخه و حفظ تعادل ان یکی از رموز اولیه موفقیت در نگه داری ماهیان زینتی است و بی توجهی به ان چیزی جز خستگی، اتلافوقت و هزینه زیاد بهمراه نخواهد داشت و این تفریح را برایمان به کابوس مبدل خواهدکرد.

چرخه ازت، سیکل نیتروژن یا چرخه اکواریوم ویا ......
هر چه انرا بنامیم، هر اکواریوم بناچار این دوره را طی میکند تا به مرحله ثبات نسبی برسد.
دانستن این چرخه و حفظ تعادل ان یکی از رموز اولیه موفقیت در نگه داری ماهیان زینتی است و بی توجهی به ان چیزی جز خستگی، اتلاف وقت و هزینه زیاد بهمراه نخواهد داشت و این تفریح را برایمان به کابوس مبدل خواهد کرد.
این چرخه در طبیعت همواره وجود دارد ولی در یک محیط مثل اکواریوم باید این چرخه ایجاد وتکمیل گردد.
نقطه شروع، ورود ماهی به اکواریوم و غذا دادن به ان است. تجزیه غذا و مدفوع ماهی باعث ایجاد NH3, در محیط میشود که برای ماهی سمی است. NH3 در محیط به میزان کم توسط گیاهان طبیعی داخل اب جذب شده و باقیمانده بصورت ازاد در اب باقی میماند و با گذشت زمان این میزان بالا میرود تا به حداکثر میرسد.(روز های هفتم تا جهاردهم)
همزمان با این عمل باکتری هایی که بطور ازاد در هوا وجود دارند شروع به اکسیده کردن NH3 میکنند و انرا تبدیل به NO2یا نیتریت میکنند که ان نیز بنوبه خود سمی است. این میزان نیز بتدریج بالا میرود تا به حداکثربرسد (روزهای چهاردهم تا بیست و پنجم)
در این مدت باکتری های دیگری موسوم به نیترو باکتر ها شروع به ازدیاد میکنند که کارشان تبدیل نیتریت ها به NO3 یا نیترات است.
از روز 27 به بعد منحنی نیتریت ها سقوط کرده و میزان نیترات ها بالا میرود که در روزهای 30 (بعلاوه 14 و منهای 7 روز) میزان نیتریت و امونیا Amonia بوسیله کیتهای تست نیتریت غیر قابل اندازه گیری میشود و اکواریوم ما چرخه حیاتی خود را کامل کرده است.
لازم به ذکر است که نیترات ها به میزان کم سمی نیستند و به وسیله گیاهان نیز جهت رشد مصرف میشوند. (کود نیتراته)
و بمرور زمان که میزانشان در محیط بسته ما (اکواریوم) بالا میروند توسط تعویض قسمتی از اب یا همان عمل سیفون کردن این میزان به حد قابل قبول میرسد.
با توجه به مطالب بالا باید دانست که اکثر ماهی های موجود تحمل طی این چرخه را ندارند و درست بعد از یک هفته کم و بیش با مرگ بی دلیل ماهی هایمان مواجه میشویم.
بعضی نا امید شده و دست میکشند بعضی شروع به تعویض مکرر کل اب اکواریوم و شستشوی ان میشوند که در نهایت خسته شده و این سرگرمی برایشان پر دردسر و کثیف بنظر میاید بعضی سراغ دارو های گوناگون رفته و یک سری از انواع ماهی ها را به دیار باقی میفرستند.
بیشتر فروشنده ها هم که خود این دوره را نادانسته طی کرده اند به ما میگویند انقدر باید ماهی از دست بدهی تا قلق ان دستت بیاید!!! و به فروش ماهی همراه با اکواریوم ادامه میدهند. با انصاف هایشان هم میگویند 24 تا 48 ساعت صبر کن و بعد ماهی بخر.
خوب حالا چه کنیم تا اشتیاق ما با تنفر تمام نشود.
ماهی های کمی تحمل این دوره را دارند که یکی از انها همان ماهی معروف به "زبرا" است با خرید تعداد کمی از این ماهی (در بازار تهران دانه ای 200 تومان است) یا یک گلد فیش (من با خرید ان مخالفم چون گران است و حساس) می توان چرخه را شروع کرد و بعد از اتمام ان اقدام به خرید ماهی کرد که همیشه دوست داریم داشته باشیم.(به شرط دانستن شرایط نگهداری ان ماهی)
بعضی این چرخه را با ماهی های معروف به صید که برای غذا دهی به ماهیان گوشتخوار موجود است طی میکنند که هرگز توصیه نمیشود. این ماهی ها با خود انواع بیماری ها را به اکواریوم شما وارد میکنند.
در ادامه این مطلب امیدوارم در این رابطه موارد زیر را برایتان توضیح دهم:
تسریع در سیکل ازت برای افراد عجول
تکمیل چرخه بدون ماهی (توصیه اکید هوادارن حیات وحش)
حفظ چرخه در تمام مدت.(مهم)

قسمت 2:
مطلبی که میخواستم در ادامه بحث بالا پیگیری کنیم همین موضوع یا حفظ این سیکل است ولی حالا به اختصار عرض میکنم.
شما هیچ احتیاجی به تعویض کامل اب اکواریوم ندارید و همان سیفون کردن اب به اندازه 20 تا 50 در صد کافیست.
حال اگر به دلایلی مجبور به این کار هستید اگر کل اب را خالی کنید و همان موقع با اب تازه و هم دما اکواریوم را پر کنید مشکلی پیش نخواهد امد.
ولی اگر میخواهید اکواریوم را از تمام مواد و وسایل خالی کنید و بشوئید و دوباره راه اندازی کنید مسئله قدری فرق میکند. ولی در همین حالت هم میتوان این سیکل را حفظ کرد.
ببینید مابه باکتری های موجود در اکواریوم بعد از طی این دوره احتیاج داریم. این باکتری ها بطور عمده در فیلتر، شن کف، گیاهان داخل اب (چه طبیعی و چه مصنوعی) و تمام سطوح داخلی وجود دارند. شستشوی تمام این اجزا با اب غیر هم دما و اب کلر دار سایش سطوح با پارچه و غیره همینطور خشک ماندن تمام این اجزا و استفاده از انتی بیوتیک ها باعث مرگ باکتری ها و شروع از نقطه صفر میشود.
این موضوع را من کامل توضیح خواهم داد ولی اگر همین مختصر هم گویا نیست بفرمائید تابا هم بیشتر ان را باز کنیم
در ضمن این چرخه بدون گیاه هم کامل میشود و ربطی به ان ندارد. برای کمک به این چرخه هم توضیح میدهم.

قسمت 3:
تسریع در سیکل ازت برای افراد عجول!
بیشتر افراد توصیه میکنند که تسریع در این سیکل باعث عدم ثبات ان در دراز مدت میشه ولی خوب افراد عجول بخرجشان نمیرود!
موارد زیر این سیکل را تسریع میکند و برای افراد فوق مفید است:

۱. استفاده از:
شن کف،
اب،(برای اکواریوم های بزرگ)
فیلتر یا ابر یا مواد داخل فیلتر،
گرفتن اب اسفنج فیلتر و ریختن ان داخل اب اکواریوم،
دکوراسیون،
و حتا گیاهان اکواریوم دیگری که سیکل ان تکمیل شده باشد.
این کار همان قرض گرفتن کلنی باکتری هاست که با ورود انها سیکل شما کوتاه تر میشود (مسئله ورود میکروبهای بیماری زا را هم باید در نظر داشت.) از قرض دهنده بپرسید که ایا اخیرن از دارو، مخصوصن انتی بیوتیک استفاده کرده یا خیر.
۲. بالا بردن دما و نگهداری ان بین 27 تا 28 درجه سانتیگراد
3. استفاده از مواد تجاری که سازنده ادعا میکند این باکتری ها در ان وجود دارند:
یک مدل ان که من امتحان کرده ام مایعی است بنام AskollCycle که دستور استفاده از ان در بروشور ان موجود است.(من این مایع را شخصن امتحان کردم ولی بازهم در هفته دوم و سوم تا چهام هم حتی مرگ و میر داشتم ولی کمتر!).
مارک بعدی Bactozym ساخت شرکت تترا که بصورت کپسول است و دارای انزیم هایی است که باعث تجزیه سریعتر مواد دفعی و غذا های باقیمانده شده و.سازنده ادعا میکند که با تجزیه سریع مواد زائد سبب تسریع در سیکل ازت میشود. همچنین سبب بازسازی سریعتر کلونی های میکروبی در فیلتر هایی که به باکتری های ان اسیب رسیده است میگردد

قسمت 4:
حفظ چرخه ازت در اکواریوم سیکله شده
بعد از طی چرخه ازت در اکواریوم، ثبات این محیط بستگی به رعایت اصول زیر دارد:
هرگز اکواریوم را بتمامی تمیز نکرده و شستشو نکنید اگر در مواردی مجبور به این کار هستید رعایت نکته های زیر به حفظ باکتری ها کمک میکند:
اب را کامل سیفون کنید مواد ته نشین شده را جدا کنید و اب را برای استفاده مجدد نگهداری کنید.
فیلتر را از اکواریوم جدا کرده و داخل این اب قرار دهید
فیلتر را نشویید
شن های کف را با اب اکواریوم یا اب هم دما ابکش کرده و بصورت مرطوب نگه دارید
گیاهان (طبیعی) را خارج کنید و داخل همان اب نکه دارید
حال تمامی اکواریوم را بشوئید (همراه با گیاهان مصنوعی اگر کثیف هستند)
دوباره انرا پرکرده و دکور کنید. فیلتر را بدون شستن کار گذاری کنید
سیفون کردن اب را به هفته های بعد موکول کنید.
هرگز از دارو ها در اکواریوم اصلی استفاده نکنید مگر در بروشور ان ذکر شده باشد که برای باکتری های مفید اکواریوم بی ضرر است. (در بعضی از دارو های شرکت تترا این مطلب ذکر شده است)
هرگز از انتی بیوتیک های با طیف وسیع مانند تتراسایکلین در اکواریوم اصلی استفاده نکنید اکواریوم قرنطینه برای همین منظور است. این انتی بیوتیک ها بصورت انتخابی عمل نمیکنند.تمامی میکروبها را از بین میبرند.
هرگز مواد داخل فیلتر را زیر شیر اب نشوئید. مواد را در داخل ابی که از اکواریوم سیفون کرده اید بشوئید تا ذرات بزرگی که باعث کاهش راندمان فیلتر شده اند جدا شوند.
هرگز اب کلر دار شهری را بصورت مستقیم داخل اکواریوم نکنید. کلرین ان، باکتری ها را میکشد. محلول ضد کلرین یا ماندن اب و هوادهی ان کلرین را خنثی میکند.
هرگز تعداد زیادی ماهی به یکباره داخل اکواریوم نکنید. باکتری ها توانشان به یکباره اضافه نمیشود و این کار زمان میخواهد
وهرگز غذادهی را نیز یکباره افزایش ندهید.
اگر از Gravel Cleaner استفاده میکنید تمیز کردن شن کف و فیلتر را همزمان نکنیدو بین ان یک هفته فاصله بیاندازید.
بیشتر مطالب بالا اقتباسی از نوشته اقای راجندرا کومار است تحت عنوان "غمنامه اکواریوم جدید" یا "سیکل نیتروژن".

قسمت 5:
متن زير ترجمه مقاله ايست که توسط Shawna McGregor نوشته شده است:

متن مقاله :
وقتی که یک آکواریم جدید را نصب می کنید، مهمترین مرحله ای که قابل بحث است معروف به چرخه و سیکل آکواریم می باشد. اولین دوره ( که حدود 4 الی 6 هفته طول می کشد )، زمانی است که کلونی باکتریهای مفید شروع به رشد می کنند و به پروسه تجزیه مواد زائد تولید شده بوسیله آبزیان، کمک می نمایند. در طول چرخه آکواریم، سموم - بیشتر آمونیاک و نیتریت - به میزان بالایی افزایش می یابند تا زمانی که کلونی باکترهای مفید به حد کافی برای تجزیه آنها رشد کنند. از هنگامی که وجود زباله ها و مواد دفعی ماهی ها به عنوان نقطه آغازین چرخه آکواریم به حساب می آمد، بطور سنتی چرخه را به این نحو آغاز می کردند که تعدادی ماهی مقاوم و قوی (مانندZebra Danios) را به آکواریم می افزودند و اجازه می دادند که مواد دفعی آنها چرخه آکواریم را برقرار کنند. این متد براستی مؤثر است، هرچند که این سموم حتی برای ماهی های مقاوم هم بسیار استرس زا هستند. آمونیاک سمی است بسیار قوی و اثر آن بر روی دستگاه تنفس ماهی ها را می توان با اثر شامپویی که به چشم انسان وارد می شود مقایسه کرد - می سوزاند! - حتی بدتر از این، سبب پایداری آسیب بافتهایی می شود که در تنفس ماهی نقش دارند. این آسیب ها بقدری جدی هستند که ممکن است باعث مرگ ماهیها شوند و حتی اگر برخی از آنها بتوانند این وضعیت را تحمل کنند، طول عمر آنها بسیار کاهش خواهد یافت و اغلب بجای اینکه 3 تا 10 سال عمر مفید داشته باشند، ظرف چند ماه می میرند. در بسیاری از موارد، مردم برای شروع کار و در آکواریمی که تازه آنرا به کار انداخته اند برخی از ماهیانی را انتخاب می کنند که اصلاً تمایلی به قرار گرفتن در چنین محیط به اصطلاح صفر کیلومتری را ندارند. آنها این ماهی ها را می خرند فقط به خاطر اینکه کسی به آنها گفته این ماهی ها برای شروع چرخه خوب هستند؛ اگر واقعاً اینطور باشد!!!
در سالهای اخیر، اکنون که اطلاعات بیشتری در مورد شیمی و بیولوژی ماهی های آکواریمی دریافتیم، به این تشخیص رسیده ایم که تنها عامل لازم برای انجام شدن چرخه ابتدایی، مواد دفعی ماهی ها نیست، بلکه خود آمونیاک است. بنابراین به این نکته می رسیم که از خود درباره ضرورت قرار دادن ماهی های ضعیفمان در معرض عذاب و شکنجه ای که در بالا شرح آن رفت، سؤال کنیم. خوشحالم از این که باید بگویم جواب اینست: واقعاً ضرورتی ندارد.
روند رشد در چرخه آکواریم روشی است که به (Fishless Cycling) یعنی چرخه فاقد ماهی معروف است. این روش بیشتر از روش سنتی، انسانی بنظر می رسد چرا که - همانطور که از نامش پیداست - در آن از ماهی استفاده نمی شود. انجام آن بسیار ساده است و من چرخه آکواریم های بسیاری را به این روش برقرار کردم و از نتایج آن بسیار راضی و خشنودم. چرخه آکواریم در زمان طبیعی خودش انجام می شود و شما واقعاً نمی توانید آن پروسه را به اجبار بوجود آورید. اگرچه من در تجربیاتم روش برقراری چرخه بدون وجود ماهی را بسیار سریعتر از روش سنتی یافتم. آکواریم 100 لیتری من که چرخه آن با روش سنتی برقرار شده بود شش هفته کامل طول کشید. در حالی که با این متد به نتایج زیر دست یافتم:
آکواریم 40 لیتری (10گالن ) - بدون گیاه هفت روز
آکواریم 70 لیتری (18گالن )- گیاهدار 2 هفته
آکواریم 23 لیتری ( 6 گالن )- گیاهدار 10 روز
آکواریم 23 لیتری ( 6 گالن ) - بدون گیاه 3 هفته

این متد چطور کار می کند ؟
تنها به دو چیز احتیاج دارید: منبعی از آمونیاک و کیت آزمایش برای ترکیبات نیتروژن.
شما یک کیت برای آزمایش آمونیاک نیاز دارید و یکی برای نیتریت. داشتن یک کیت برای نیترات نیز می تواند بخوبی کمک کننده باشد، اما من دریافتم که همان دو کیت اول برای ایجاد این چرخه مهمتر و کافی است. ( دقت کنید که دو اسم نیتریت و نیترات با وجود شباهت زیادی که به هم دارند، دو فاکتور متفاوت می باشند که نقش آنها در چرخه نیتروژن و آسیبی که به ماهی ها وارد می کنند کاملاً متفاوت است. ) این کیت های آزمایش را در بازار و نیز از فروشگاه های اینترنتی می توان خریداری کرد یا از فروشگاه های ماهی و یا حتی از سوپرمارکت های زنجیره ای تهیه کرد. ( بستگی به محل زندگی شما دارد )
بسیار خوب است که یک پیمانه درجه بندی شده برای اندازه گیری مقدار آمونیاکی که اضافه می کنید داشته باشید و همینطور تمام وسایلی که در نهایت برای تعویض آب به آنها نیاز دارید. برخی از مردم، مانند خود من، ترجیح می دهند برای انجام این چرخه از محصولات تجاری استفاده کنند و برخی نیز فکر می کنند که این محصولات فقط عامل هدر دادن پول است. اینها همه عقاید شخصی است و شما بطور قطع می توانید چرخه را بدون استفاده از باکتری های بسته بندی شده در بطری های تجاری هم ایجاد کنید چرا که آنها همه جا هستند، حتی بطور معلق در هوا.
اگر شما یک آکواریم دیگر که قبلاً نصب شده باشد در دسترس خود دارید، استفاده از شن های آن می تواند در ایجاد چرخه بسیار کمک کننده باشد.این شن ها را در داخل یک جوراب یا جوراب شلواری قرار دهید و سر آنرا گره بزنید، سپس آنرا ته آکواریم جدیدی که بکار انداختید بگذارید تا اینکه بخوبی با باکتریهای عالی بذرپاشی شود. همچنین مقداری آب تمیز از آکواریم قدیمی به آکوراریم جدید اضافه کنید که به ایجاد چرخه کمک می نماید. حقه دیگری که می توانید بکار ببرید این است که فیلتر آکواریم جدید را برای یک هفته در آکواریم قدیمی قرار دهید و بعد به آکواریم جدید منتقل نمایید. یا اینکه بسادگی لوازم فیلتر جدید را برای یک هفته در آکواریم قدیمی قرار دهید و بعد آنرا در فیلتر مناسب قرار داده و قبل از شروع چرخه در آکواریم جدید بگذارید.اگر هم که این آکواریم جدید اولین آکواریم شماست و دسترسی به آکواریم قدیمی نیز ندارید، اصلاً نگران نباشید، چرا که باز هم می توانید از روش چرخه بدون ماهی استفاده کنید.
بسیار خوب، دکوراسیون را قرار دادید و آکواریم را پر نمودید، فیلتر هم بخوبی بکار خود مشغول است. دمای آب را به اندازه 30 تا 32 درجه بالا ببرید . این عمل به سرعت چرخه کمک می نماید. اما نیاز نیست که شما صبر کنید تا دما به این حد برسد و بعد آمونیاک را اضافه کنید . این کار را بعد از پر کردن آکواریم ، هر زمان که خواستید می توانید انجام دهید. اگر می خواهید که یک آکواریم محتوی گیاه داشته باشید، حتماً در طول چرخه این گیاهان را اضافه کنید ( برعکس ماهی ها، گیاهان مقادیر کم آمونیاک را دوست دارند) اما در اینصورت دما را به 25 تا 27 درجه کاهش دهید چرا که بیشتر گیاهان آب گرم را دوست ندارند. کیت آزمایش آمونیاک خود را آماده کنید. مقداری آمونیاک اضافه نمایید. با مقدارکم شروع کنید. فقط دو قاشق چایخوری برای یک آکواریم کوچک ( حدود 40 لیتر آب ) و نصف فنجان برای آکواریم های بزرگ ( حدود 200 لیتر ). حدود یک ساعت صبر کنید و اجازه بدهید که آمونیاک منتشر شود و بگردش درآید. حال آزمایش کنید. هدف شما باید قرائت رنج آمونیاک در حدود 3 تا 5 میلی گرم بر لیتر(یا ppm) باشد. اگر قرائت آمونیاک صفر بود.مقدار بیشتری به آب اضافه کنید نه خیلی زیاد؛ به هر صورت شما یک ماده شیمیایی سمی را به کار می برید. اجازه بدهید که آکواریم به کار خود ادامه دهد. دوباره آزمایش کنید. به همین روش آنقدر این اضافه کردن آمونیاک و تست کردن را ادامه دهید تا اینکه به هدف تعیین شده برسید. برای اینکار ممکن است بخواهید که از محصولات تجاری استفاده کنید. فراموش نکنید که باکتریهای تجاری در بطری ها و به فرم آمونیاک غیر سمی وجود دارند و اگر از آنها استفاده می کنید قرائت آمونیاک شما بالاتر از حدی خواهد رفت که در هنگام استفاده نکردن از این محصولات شاهد هستید. شما ممکن است رنج آمونیاک را بالاتر از 6 ppm (parts per million ( مشاهده کنید که برای ماهی ها بسیار سمی است اما تا زمانی که از ماهی در چرخه استفاده نمی کنید نیازی به نگرانی در این زمینه نیست.
بلافاصله پس از اینکه به رنج بالای آمونیاک دست یافتید، اضافه کردن آنرا قطع کنید و حالا زمانی است که باید در انجام آزمایش و اندازه گیری مقدار آن صبور باشید. اجازه دهید همه چیز روند خود را طی کند و به آزمایش آب ادامه دهید. روزی یکبار مناسب است و یا یک روز در میان. بعد از چند روز می توانید آزمایش مقدار نیتریت را مثل آمونیاک شروع کنید. اگر مقادیری از نیتریت را مشاهده نکردید،مسئله ای نیست. این مسئله نیاز به زمان دارد. هنوز تعویض آب را انجام ندهید و باز هم اجازه بدهید که همه چیز روال خود را دنبال کند. وقتی میزان آمونیاک شروع به کاهش کرد باید بتوانید مقادیری از نیتریت را اندازه گیری کنید. وقتی که مقدار آمونیاک به صفر کاهش یافت، دوباره شروع کنید به اضافه کردن روزانه مقدار کمی از آن. فقط حدود یک قاشق چایخوری.
هر وقت دیدید که میزان نیتریت شما به ماکسیسم خود رسیده و شروع به کاهش کرد، بدانید که تقریباً کارتان تمام شده است. در تجربیاتی که من داشتم چرخه آکواریم سه تا چهار روز بعد از این زمان کامل شد. اما این زمان برای افراد مختلف ممکن است متفاوت باشد. زمانی که میزان نیتریت و آمونیاک به صفر رسید چرخه آکواریم شما کامل شده است. حالا زمان آن است که مقدار زیادی از آب آکواریم را تعویض کنید ( در حدود 50 تا 80 درصد ). لوازم فیلتر خود را تعویض نکنید و در حین تعویض آب شن های کف آکواریم را نیز تمیز ننمایید. آکواریم را دوباره با آب مناسب پر کنید و دمای آن را تا حدی که برای ماهی انتخاب شده نیاز است پایین بیاورید. اجازه دهید که چند ساعت یا برای تمام مدت شب، همه چیز روال خود را طی کند . دوباره میزان آمونیاک و نیتریت را چک کنید و اگرمیزان هر دوی آنها هنوز صفر بود، چرخه آکواریم به خوبی انجام شده و آماده پذیرش ماهی می باشد.
اگرچه در اکثر منابع این طور ذکر شده که بهتر است همه ماهی ها را دریک زمان به آکواریم وارد کنیم، برای آکواریم های با جمعیت های بالا و خصوصاً برای افراد مبتدی ، بهتر است که ماهی ها به آهستگی و با فاصله اضافه شوند- تنها چند عدد در هفته، تا اینکه - صرفنظر از روش کامل شدن چرخه آکواریم - کلنی باکتریها همزمان با افزایش فضولات ماهی ها، فرصت رشد داشته باشند. اضافه کردن تمام ماهی ها در یک زمان اغلب سبب می شود که میزان آمونیاک و نیتریت حتی در آکواریم هایی که چرخه آن به خوبی انجام شده افزایش یابد که ممکن است باعث تلفات گروهی ماهیان و یا سبب ایجاد بیماری شود که علت آن سست و ضعیف شدن ماهی هاست. درصورتیکه جمعیت آکواریم بالاست، سرعت افزودن تدریجی ماهی ها باید به گونه ای باشد که جمعیت آکواریم، یک ماه بعد از پایان چرخه، کامل شود.دانستن این چرخه و حفظ تعادل ان یکی از رموزاولیه موفقیت در نگه داری ماهیان زینتی است و بی توجهی به ان چیزی جز خستگی، اتلافوقت و هزینه زیاد بهمراه نخواهد داشت و این تفریح را برایمان به کابوس مبدل خواهدکرد.
این چرخه در طبیعت همواره وجود دارد ولی دریک محیط مثل اکواریوم باید این چرخه ایجاد وتکمیل گردد.
نقطه شروع، ورود ماهی به اکواریوم و غذا دادن به ان است. تجزیه غذا ومدفوع ماهی باعث ایجاد NH3, درمحیط میشود که برای ماهی سمی است. NH3 در محیط به میزان کم توسط گیاهان طبیعی داخل اب جذب شده و باقیماندهبصورت ازاد در اب باقی میماند و با گذشت زمان این میزان بالا میرود تا به حداکثرمیرسد.(روز های هفتم تاجهاردهم)
همزمان با این عمل باکتری هایی که بطور ازاددر هوا وجود دارند شروع به اکسیده کردن NH3 میکنند و انرا تبدیل به NO2یا نیتریت میکنند که ان نیز بنوبه خود سمی است. این میزان نیز بتدریجبالا میرود تا به حداکثربرسد (روزهای چهاردهم تا بیست و پنجم)
در این مدت باکتری های دیگری موسوم به نیترو باکتر ها شروع به ازدیادمیکنند که کارشان تبدیل نیتریت ها به NO3 یا نیترات است.
از روز 27 به بعدمنحنی نیتریت ها سقوط کرده و میزان نیترات ها بالا میرود که در روزهای 30 (بعلاوه14 و منهای 7 روز) میزان نیتریت و امونیا Amonia بوسیله کیتهای تست نیتریت غیر قابلاندازه گیری میشود و اکواریوم ما چرخه حیاتی خود را کامل کردهاست.
لازم به ذکر است که نیترات ها به میزان کمی سمی نیستند و به وسیله گیاهان نیز جهت رشد مصرف میشوند. (کود نیتراته)
و بمرور زمان که میزانشان در محیط بسته ما (اکواریوم) بالا میروند توسط تعویض قسمتی از اب یا همان عمل سیفون کردن این میزان به حد قابلقبول میرسد.
با توجه به مطالب بالا باید دانست که اکثرماهی های موجود تحمل طی این چرخه را ندارند و درست بعد از یک هفته کم و بیش با مرگبی دلیل ماهی هایمان مواجه میشویم.
بعضی نا امید شده ودست میکشند بعضی شروع به تعویض مکرر کل اب اکواریوم و شستشوی ان میشوند که در نهایتخسته شده و این سرگرمی برایشان پر دردسر و کثیف بنظر میاید بعضی سراغ دارو هایگوناگون رفته و یک سری از انواع ماهی ها را به دیار باقیمیفرستند.
بیشتر فروشنده ها هم که خود این دوره رانادانسته طی کرده اند به ما میگویند انقدر باید ماهی از دست بدهی تا قلق ان دستتبیاید!!! و به فروش ماهی همراه با اکواریوم ادامه میدهند. با انصاف هایشان هممیگویند 24 تا 48 ساعت صبر کن و بعد ماهی بخر.
خوب حالا چه کنیم تا اشتیاق ما با تنفر تمام نشود.
ماهی های کمی تحمل این دوره را دارند که یکی از انها همان ماهی معروفبه "زبرا" است با خرید تعداد کمی از این ماهی (در بازار تهران دانه ای 200 توماناست) یا یک گلد فیش (من با خرید ان مخالفم چون گران است و حساس) می توان چرخه راشروع کرد و بعد از اتمام ان اقدام به خرید ماهی کرد که همیشه دوست داریم داشتهباشیم.(به شرط دانستن شرایط نگهداری ان ماهی)
بعضیاین چرخه را با ماهی های معروف به صید که برای غذا دهی به ماهیان گوشتخوار موجوداست طی میکنند که هرگز توصیه نمیشود. این ماهی ها با خود انواع بیماری ها را بهاکواریوم شما وارد میکنند.

تسریع در سیکل ازت برای افراد عجول!

بیشتر افراد توصیه میکنند که تسریع در این سیکل باعث عدم ثبات ان در دراز مدت میشه ولی خوب افراد عجول بخرجشان نمیرود!
موارد زیر این سیکل را تسریع میکند و برای افراد فوق مفید است:

1. استفاده از:
شن کف،
اب،(برای اکواریوم های بزرگ)
فیلتر یا ابر یا مواد داخل فیلتر،
گرفتن اب اسفنج فیلتر و ریختن ان داخل اب اکواریوم،
دکوراسیون،
و حتا گیاهان اکواریوم دیگری که سیکل ان تکمیل شده باشد.
این کار همان قرض گرفتن کلنی باکتری هاست که با ورود انها سیکل شما کوتاه تر میشود (مسئله ورود میکروبهای بیماری زا را هم باید در نظر داشت.) از قرض دهنده بپرسید که ایا اخیرن از دارو، مخصوصن انتی بیوتیک استفاده کرده یا خیر.

2. بالا بردن دما و نگهداری ان بین 27 تا 28 درجه سانتیگراد

3. استفاده از مواد تجاری که سازنده ادعا میکند این باکتری ها در ان وجود دارند:

یک مدل ان که من امتحان کرده ام مایعی است بنام AskollCycle که دستور استفاده از ان در بروشور ان موجود است.(من این مایع را شخصن امتحان کردم ولی بازهم در هفته دوم و سوم تا چهام هم حتی مرگ و میر داشتم ولی کمتر!).
مارک بعدی Bactozym ساخت شرکت تترا که بصورت کپسول است و دارای انزیم هایی است که باعث تجزیه سریعتر مواد دفعی و غذا های باقیمانده شده و.سازنده ادعا میکند که با تجزیه سریع مواد زائد سبب تسریع در سیکل ازت میشود. همچنین سبب بازسازی سریعتر کلونی های میکروبی در فیلتر هایی که به باکتری های ان اسیب رسیده است میگردد.

 حفظ چرخه ازت در اکواریوم سیکله شده

بعد از طی چرخه ازت در اکواریوم، ثبات این محیط بستگی به رعایت اصول زیر دارد:

هرگز اکواریوم را بتمامی تمیز نکرده و شستشو نکنید اگر در مواردی مجبور به این کار هستید رعایت نکته های زیر به حفظ باکتری ها کمک میکند:

اب را کامل سیفون کنید مواد ته نشین شده را جدا کنید و اب را برای استفاده مجدد نگهداری کنید.
فیلتر را از اکواریوم جدا کرده و داخل این اب قرار دهید
فیلتر را نشویید
شن های کف را با اب اکواریوم یا اب هم دما ابکش کرده و بصورت مرطوب نگه دارید
گیاهان (طبیعی) را خارج کنید و داخل همان اب نکه دارید
حال تمامی اکواریوم را بشوئید (همراه با گیاهان مصنوعی اگر کثیف هستند)
دوباره انرا پرکرده و دکور کنید. فیلتر را بدون شستن کار گذاری کنید
سیفون کردن اب را به هفته های بعد موکول کنید.

هرگز از دارو ها در اکواریوم اصلی استفاده نکنید مگر در بروشور ان ذکر شده باشد که برای باکتری های مفید اکواریوم بی ضرر است. (در بعضی از دارو های شرکت تترا این مطلب ذکر شده است)

هرگز از انتی بیوتیک های با طیف وسیع مانند تتراسایکلین در اکواریوم اصلی استفاده نکنید اکواریوم قرنطینه برای همین منظور است. این انتی بیوتیک ها بصورت انتخابی عمل نمیکنند.تمامی میکروبها را از بین میبرند.

هرگز مواد داخل فیلتر را زیر شیر اب نشوئید. مواد را در داخل ابی که از اکواریوم سیفون کرده اید بشوئید تا ذرات بزرگی که باعث کاهش راندمان فیلتر شده اند جدا شوند.

هرگز اب کلر دار شهری را بصورت مستقیم داخل اکواریوم نکنید. کلرین ان، باکتری ها را میکشد. محلول ضد کلرین یا ماندن اب و هوادهی ان کلرین را خنثی میکند.

هرگز تعداد زیادی ماهی به یکباره داخل اکواریوم نکنید. باکتری ها توانشان به یکباره اضافه نمیشود و این کار زمان میخواهد

وهرگز غذادهی را نیز یکباره افزایش ندهید.

اگر از Gravel Cleaner استفاده میکنید تمیز کردن شن کف و فیلتر را همزمان نکنیدو بین ان یک هفته فاصله بیاندازید.

بیشتر مطالب بالا اقتباسی از نوشته اقای راجندرا کومار است تحت عنوان "غمنامه اکواریوم جدید" یا "سیکل نیتروژن".

یکی از مهمترین شاخصه ای که در سیکل ازت بوجود می آید وجود باکتریهای مفیدی است که باعث ثبات در شرایط اکواریوم می شود .
به همین خاطر توصیه می شود که به یکباره بعد از طی فرایند سیکل ازت آب آکواریوم را تعویض نکنید و یا اگر مجبور به این کار شدید وسایلی که را که این باکتریها در آنها موجودند را مجددا در آب قرار دهید .

داروی ضد عفونی که در آکواریوم می ریزند بر روی باکتریهای مفید تاثیر منفی دارد و آنها را ازبین می برد لذا اگر چرخه سیکل ازت شما تکمیل نشده است می توان گفت که زمان تکمیل شدن آن را طولانی تر می کند .
تاثیر داروهای آنتی بیوتیک بسیار شدید تر است و طیف عمل آن بسیار وسیع تر .
تمام موارد فوق دلیلی است بر اثبات وجود یک مخزن قرنطینه برای ماهیا ن بیماری که قرار است از دارو برای درمان انها استفاده شود که امیدوارم که در صورتی که تهیه نفرمودید دست به کار بشید

آکواریوم

انتخاب آکواریوم با توجه به علاقه افراد متفاوت است

برای بدست آوردن حجم آکواریوم میتوانید از فرومول زیر استفاده کنید

 حجم آکواریم = 1000÷ ارتفاع*عرض*طول

بدست آوردن حجم آکواریوم بسیار مهم میباشد.شما باید اندازه حجم آکواریوم خودتان را بدانید، که در مواقع ریختن دارو و محاسبات دیگر بتوانید دقیق آنرا انجام دهید

 

پایه فلزی

آکواریوم باید در جای قراربگیرد به طوری که ان مکان تحمل تمام وزن آکواریوم را داشته باشد.برای این منظور یک پایه فلزی به اندازه آکواریوم بهترین وسیله است. آکواریوم باید روی پایه فلزی کاملاً صاف وتراز باشد. برای جلوگیری از شکسته شدن شسشه کف آکواریوم بهتر است یکه تکه آکاسیف یا یونالیت به اندازه آکواریم روی پایه فلزی قرار دهید وسپس آکواریوم را روی پایه فلزی بگذارید.(یونالیت را میتوانید از آکواریومیها ویا از عایق فروشی ها تهیه کنید )

 

پمپ هوا

پمپ هوا یکی از مهمترین وسایل آکواریوم است.پمپ هوا در جهت تامین اکسیژن مصرفی ماهیها وایجاد تهویه وفیلتر آب آکواریوم بسیار لازم و ضروری است. دقت کنید،همیشه پمپ هوا را بالاتر از آکواریوم نصب کنید،تا بر اثر برگشت آب سیم پیج داخل آب نسوزد. پمپ های موجود در بازار برای آکواریوم های خانگی خوب است.فقط موقع خرید به اندازه پمپ توجه داشته باشید ومتناسب ترین پمپ برای آکواریوم خود را خریدازی کنید ونکته دیگر اینکه از خرید پمپهای که صدای زیادی ایجاد میکنند خوداری کنید وپمپی را بخرید که کمترین صدا را داشته باشد.

 

سنگ هوا

سنگ هوا به وسیله شلنگ به پمپ هوا وصل می شود که کار آن ایجاد حباب های مناسب است ودراندازها و مدلهای متفاوتی در بازار موجود می باشد اندازه سنگ هوا به قدرت پمپ هوا هم بستگی دارد و هر چه حبابهای کوچکتری تولید کند از کفیت بهتری بر خوردار است. شلنگ،ترمینال( تقسیم کننده هوا)،شیر تک،سه راهی،چاهار راهی،بست شلنگ،تورصید ماهی،و......وسایل مربوط برای نصب لوازم داخلی آکواریوم وبرای گرفتن انشعاب هوا وایجاد اکسیژن وفیلتراسیون آب آکواریوم مورد استفاده قرار می گیرند

 

بخاری

هر آکواریوم نیازمند یک بخاری اتمات مخصوص است.در انتخاب بخاری دقت لازم را داشته باشید وسعی کنید بهترین نوع آن را خریداری کنید.بخاری های که اتمات ندارند مناسب نیستند.چون نمیتوانند درجه حرارت آب را کنترل کنندوگاهی دیده شده که صدمات این گونه بخاری ها غیر قابل جبران است. بنابراین برای کنترل دقیق وایجاد درجه حرارت مناسب در آکواریوم بهتر است از بخاریهای ترموستات دار یا بخاری های اتماتیک یا بخاری های درجه دار استفاده کرد.در مورد بخاری جند نکته مهم عبارتند از :بخاری را خارج از اب رشن نکنید و اگر این کار را برای تست بخاری انجام دادید پس از سرد شدن کامل وارد آکواریوم کنید و دیگر اینکه بخاری روشن را از آب خارج نکنید چون شیشه آن می شکند وهمچنین بخاری را نباید کامل در آب فرو برد بهتر است به وسیله چسبکهای مخصوص به دیواری داخلی آکواریوم نصب شود وباید تا زیر کلاهک بخاری آن را در داخل آب آکواریوم فرو برد.

 

داما سنج

برای اندازه گیری میزان درجه حرارت آب آکواریوم است .که در سه نوع مو جود می باشد نوع اول دما سنج شیشه ای که داخل آب قرار می گیرد .نوع دوم دما سنج نواری است که از بیرون به شیشه آکواریوم می چسبد و نوع سوم که بسیار دقیق است دماسنج دیجیتالی است که با چسبک به داخل آکواریوم میچسبد.ماهی ها در در جه حرارت معین ومشخصی به فعالیت های حیاتی خود ادامه میدهند که این درجه حرارت را درجه حرارت مطلوب گویند.زیاد یا کم شدن درجه حرارت آب آکواریوم اثرات نامطلوب وخطرناکی را بر روی سلامت و رشد ماهی ها می گذارد.علاوه بر این به وسیله دما سنج می توان از عمل کرد بخاری مطلع باشیم و در صورت خراب شدن بخاری سریع آن را تعویض کنیم

 

شن و ما سه

یکی از مسائل آکواریوم استفاده از شن است.شن آکواریوم باید به اندازه ای ریز باشد که غذاها در بین آنها نماند و ماهی ها بتوانند به راحتی غذای بین شنها را بخورند.ولی برای دوستانی که از ماهی های تخم ریز بزگ مثل اسکار و بوفالو ..استفاده می کنند وقتی این ماهی ها جفت گیری می کنند و قصد خارج کردن آنهارا از آکواریوم ندارید.شنها را با دهان خود جا به جا می کنند وبه قسمت دیگر آکواریوم می برند و اگر شنهای شما ریز باشد این کار را تا جای انجام می دهند تا به کف آکواریوم برسند و باعث بهم زدن تزئینات آکواریوم شود که توصیه می شود این دوستان از مخلوطی از شنهای درشت وریز استفاده کنند .

استفاده از شن مناسب هم بسیار مهم است مثلا اگه شما از شن اهکی که بسیار زیباست برای دیسکس استفاده کنید اون میمره ولی اگه برای بعضی از سیچلاید های افریقایی استفاده کنید برای اون مفیده. شن های معمولی بدون آهک تقریبا برای تمام ماهیها مناسبه . بعد از نوع شن اندازه و تا حدودی رنگ اون مهمه. شن و ماسه كف علاوه بر زيباي خاصي كه به محيط آكواريوم ميده ، يك محيط نسبتا طبيعي رو براي ماهي بوجود مياره كه ميتونه در شادابي و رفتار ماهي اثر مثبتي بزاره . براي بعضي از ماهي ها (مثل برخي از كت فيشها يا لوچ نيم نوار ) ، حلزونها و خرچنگ يا ميگوها ، ماسه كف نقش محل زندگي ، مخفي گاه ، محل تكثير و توليد مثل ، تامين غذا و شكار و... را بر عهده دارد

شن ها و ماسه ها انواع متفاوتی چون شن های رودخانه، شن های سند پلاستیک، ماسه های بادی دریای خزر و جنوب، شامورت، سنگهاي ریز سيليسي و...که من در باره تعدادی از انها توضیح می دهم

شن های سند بلاستینگ
الان شن های روشن برای اب شیرین تو مغازه هاهست ولی از شن های سند بلاستینگ که مش های متفاوت دارند میشه استفاده کرد (مثلا بگید مش پنج تا شش میلیمتر میخواهید.) ولی بخاطر داشته باشید که شن های با لبه های تیز یا به اصطلاح شکسته شده برای ماهیانی که عادت دارند با شن کف بازی کنند مناسب نیست و بیشتر موجب زخم و عفونت و گیر کردن شن در داخل دهان ماهی ها میشه. اگر مقداری از صدف ها در شن باشد به مرور اشکال(سنگین شدن اب) ایجاد نمی کند.(شن ها که خریداری کردم مقدار زیادی صدف خرد شده دارد که قسمتی از انها را جدا کردم ولی تمامی ندارد و جدا کردن کل انها سخت است

ماسه بادی

فضولات نمی تونن به داخل ماسه بادی نفوذ کنند و استفاده از فیلتر کف بی مورد هست.
برای سیفون ماسه بادی لازم نیست سر سیفون رو داخل ماسه فرو کنید، فقط جاهایی که فضولات می بینید سیفون رو روی سطح ماسه حرکت بدید.
به نظر من مشکل ماسه بادی رنگ روشن برای این نوع ماهی های پرخور اینه که فضولات زیادی ( که رنگشون هم معمولاً تیره هست ) روی ماسه روشن جمع میشه و منظره خوبی نداره. در ضمن ماسه باید خوب شسته شده باشه و گرد و خاک نداشته باشه وگرنه این ماهی های مثل اسکار و ... که گاهی هوس چاله کندن میکنن همین کارشون ممکنه باعث کدر شدن آب برای چند ساعت بشه.

شاموت

از مغازه های فروشنده مواد و وسایل شومینه و کوره های پخت میتونید تهیه کنید که سایز بندی متفاوت دارند از حالت گرد گرفته تا دانه بندی سه تا پنج میلیمتر موجود است که از جنس سیلیس پخته شده هستند و در ساخت کوره های پخت بصورت مخلوط با سیمان بکار میرن.

استفاده نکردن از شن وماسه

در مواردی مثل تکثیر ماهی از شن استفاده نمی شود ویا اگر شما حوصله تمیز کردن شنهای آکواریوم را ندارید می توانید یک صفحه  کارتن پلاست(یونالیت) به اندازه کف آکواریوم خود تهیه کنید و روی آن چسب آکواریوم بریزید وبعد روی آن را از شن های زیبای که باید قبلش تهیه کنید بپوشانید .میتوانید با حرارت صفحه کارتن پلاست(یونالیت) را به صورت پستی و بلندی ایجاد کنید که منظره جالبی ایجاد می شودو دیگر هم ناراحت نفوذ غذا و فضولات بین شنها نیستید

پشم شیشه

ورقه اي مخصوص (شبيه فيلتر هود اشپزخانه ) باشه كه مارك sobo اون توي اكثر مغازه هاي ماهي هست نوع خاصی است که ذرات ریزی از آن جدا نمیشه و به آب و مخصوصا ماهی صدمه نمیزنه. الیاف پنبه ای شکل و سفید ریز بافته شده که در مبل سازی هم از آن استفاده میشود.ودر صورت نداشتن مغازه های ماهی شما می توانیداز رنگ فروشیها،هود فرشی ها،مغازه های فروش وسایل آشپز خانه تهیه کیند هم مارك sobo هست هم چيزاي متفرقه البته متفرقه ها ابعاد بهتري دارند.فقط دقت کنید پشم شیشه ای که برای عایق کاری استفاده می شود و اکثر سرامیک فروش ها دارند اصلاً مناسب نیست وحتی برای ماهی ها مضر است این پشم شیشه های عایق کاری در آب از هم جدا می شوند و به اندازهای کوچک تبدیل می شوند.وباز اگر به پشم شیشه دست رسی ندارید مغازهای لحاف دوزي يه سري منسوج نبافته دارند دقيقاً عين پشم شيشه هست با همون كارائي شايد هم بهتر. . فقط قبل از استفاده با آب بشورید تا تميز بشود .

استفاده از پشم شیشه

باید یک تکه پشم شیشه به اندازه آکواریوم خود تهیه کنید و بعد از اینکه شلنگ های هوا را در آکواریوم قرار دادید پشم شیشه را در کف آکواریوم پهن کنید بعد جا های که سنگ هوا قرار دارد را با تیغ موکت بری یا قیچی در بیاورید بعد هم تصفیه زیر شنی را قرار دهید وبعد شن را بریزید این کار باعث می شود که مدت زیادی آب آکواریوم شما تمیز بماند و کدر نشود.مورد دیگه استفاده از پشم شیشه در فیلترهای درونی و بیرونی آکواریوم است

 

 

فیلتر گذاری
يكي از راه هاي افزودن عمر ماهي ها و بهينه كار كردن سيستم آكواريوم ها، سيستم هاي فيلتراسيون است كه براساس حذف مواد معلق آب به صورت مكانيكي و رشد و تقويت باكتري ها و ديگر ميكرو اورگانيزم ها براي حذف آمونياك و نيترات (فيلتراسيون بيولوژيكي) استوار است. براي اطمينان از فعاليت بيولوژيكي، فيلتر بايد به طور دائم كار كند

 

فیلتر زیر شنی

فیلتر زیر شنی صفحه ایی پلاستیکی است،که توسط شلنگ به پمپ هوا متصل می شود و در کف آکواریوم قرار میگیرد.فیلتر زیر شنی توسط پمپ هوا کمک می کند،آب آکواریوم تهویه و فیلتر شود.مواد زائد در زیر فیلتر زیر شنی توسط باکتریهای مفید تجزیه واز معلق بودن ویا حل شدن در آب جلوگیری می شود وهمین امر باعث شفافیت آب آکواریوم وشادابی ماهیها خواهد شود.این نوع فیلتر اهمیت زیادی برای آکواریوم دارد که توصیه می شود حتما ازاین نوع فیلتر استفاده کنید. توجه کنید که هیچ فیلتری به جای فیلتر زیر شنی نمی باشد

 

فیلتر های برقی

این فیلتر ها همراه فیلتر های زیر شنی مورد استفاده قرار می گیرد و به تمیز ماندن آب آکواریوم بسیار کمک میکند که در دو نوع بیرونی آکواریوم و داخلی آکواریوم مو جود میباشد

 

فیلتربرقی داخلی آکواریوم

این نوع فیلتر به دلیل قمیت مناسب و اندازه های متفاوتی که دارد بیشترین کار برد را دارد

توجه کنید فیلتری بخرید که با حجم آکواریوم شما متناسب باشد.خیلی ها فکر می کنند هرچه فیلتر قوی تر باشد آب آکواریوم تمیز تر می شود.این فکر کاملا غلط است.قوی بودن فیلتر و متناست نبودن آن با حجم آب آکواریوم باعث می شود حجم بسیار زیادی از آب آکواریوم جا به جا شود و برای شنا کردن ماهی ها مشکل ایجاد کند وباعث می شود سوخت وساز ماهی ها بیشتر شود که این خود باعث بیمارشدن ماهی هامی شود ودیگر اینکه تزیینات داخلی آکواریوم را نیزخراب می کند

و بر عکس این مطلب نیز صادق است یعنی تهیه یک فیلتر ضعیف برای آکواریم که باعث می شود آب آکواریوم به دورستی فیلتر نشود

پس توجه به این نکته بسیار مهم می باشد

 

فیلتربرقی خارجی یا بیرونی آکواریوم

این نوع فیلتر ابتدا آب آکواریوم را به داخل می کشد و سپس آب را از مخزنی که دارد عبور میدهد وتصفیه میکند و مجدداً به آکواریوم باز می گرداند.این نوع  فیلتر را بیشتر کسانی استفاده می کنند که از آکواریوم های با طول بیشتر از 2متر نگه داری می کنند البته برای آکواریوم های کوچکتر نیز موجود می باشد که هر کدام اندازه خاصی را دارد که با توجه به حجم آکواریوم خود می توانید مناسب ترین اندازه فیلتر را انتخاب کنید

در مقایسه بین فیلترها فیلتر خارج آب از بهترینها بشمار میرود.نظارت برآنها به سرعت وسهولت صورت می گیرد بدون آنکه به تزیینات داخل آکواریوم آسیبی وارد آید و به هنگام نظارت نیز استرسی به ماهیان داده نمی شود.لیکن در سایر فیلترها به جهت مجبوریم دستمان را به داخل آکواریوم فرو ببریم علاوه بر بهم ریختن وسایل داخل آکواریوم وامکان صدمه دیدن به گیاهان حساس آبزی این عمل باعث ترساندن ماهیان نیز می شود.البته این نوع از فیلترها گران هستنند. چون این فیلتر ها گران هستند شما می توانید به خروجی فیلترداخلی خود یک شالنگ وصل کنید وبعد آب را به داخل وان پلاستیکی که بصورت زیر پر شده هدایت کنید و به کف وان پلاستیکی یه سوراخ ایجاد کنید و با شلنگ مجدداً آب را به داخل آکواریوم هدایت کنید من این کار را انجام دادم خیلی عالی جواب میدهد

 فیلتر شفاف کننده مخصو ص در کارگا ههای پرو رش ما هی

این نوع فیلتر از دو لایه پشم شیشه و ابر نازک تشکیل شده است.که داخل ظرفی قرار میگیرد وتوسط لوله فیلتر زیر شنی به پمپ هوا نصب می شود که روی آن سنگ ریزه قرار می گیرد ودر جذب فضولات وغذاهای اضافی بسیار موثر وخوب عمل می کنند.مزیت این فیلتر ها در آکواریوم های پرورش ماهی راحت تمیز شدن آن است.چون نیازی به سنگریزه اضافه ندارد

طریقی ساخت:ابتدا یک ظرف پلاستیکی به اندازه صافی شنی انتخاب می کنید .سپس صافی زیر شنی را در آن قرار میدهید و شلنگ ان را نصب می کنید بعد روی ان یک لایه ابر قرار می دهید بعد زغال می ریزید مجدداً یک لایه ابر قرار میدهید و باز هم زغال می ریزید و یک لایه ابر روی ان قرار میدهید و بعد روی آن شن می ریزید حال فیلتر شما آماده است و شما می توانید ان را در آکواریوم مورد نظر خود قرار دهید.

 این نکته بسیار مهم است که آب آکواریوم مناسب که ما آن را در حدود 21روز به دست می آوریم (سیکل ازت که بعداًتوضیح میدهم )نباید به راحتی از بین برود و کار اصلی فیلتر نگه داری از این آب است و دیگر تعویض زود هنگام آب آکواریوم که بر خلاف تصور بسیار برای ماهیها مضر است

 

زغال ا کتیو یا کربن ا کتیو (Activated Carbon)

وجود کربن اکتیو یا زغال اکتیو مقداری آب را اسیدی می کند وقابلیت جذب ذرات خیلی ریز را دارا می باشد وبوی آب را هم می گیرد و آب را بسیار شفاف و کریستالی می سازد.که هر 100گرم ان 1000تومان می باشد که بهتر است از آکواریومیها تهیه شود شما میتوانید آنها را در داخل جوراب  زنانه یا تور های مثل تور های پشه بند بریزید و داخل آکواریوم بروی سنگ هوا قرار دهید البته طوری که مشخص نباشه وبا روشن شدن پمپ زغال ها داخل توری حرکت کنند ویا می توانید آنها در داخل فیلتر های خود قرار دهید که این روش بهتر است.شما باید هر 3ماه یک بار زغال اکتیو های آکواریومتون را تعویض کنید

اگر خواستید دارو به آب اضافه کنید باید زغال اکتیو را از آب خارج کنیداگر مجبور شدید که به آکواریوم خود دارو اضافه کنید و پس از بهبودی ماهی ها هنوز اثرات دارو در آب است با زغال اکتیو می توانید آن ها را از بین ببرید   

سرا میک (Bio Ceramic)

وظیفه سرامیک جذب آمونیاک و نیترات و املاح مضر آب هست که برای ماهی مثل سم عمل می کنه ، وقتی که آب چندین مدت یکجا می مونه ، در اثر فعالیت باکتریها نیتروژن و آمونیاک به مقدار زیاد تولید میشه،

سرامیک برای تولید باکتریهای مفیدی مثل باکتریهای ازت خوار در محیط آکواریوم بکار میره و بسیار برای آکواریوم و ماهی ها مفیده . با باکتری سازی , آب بصورت بیولوژیک تصفیه و پالایش میشه و گازهای زیان آور محلول در آب مثل ازت و نیترات و نیتریت و متان تعدیل و ترکیب و در حد متعادل در میارد . سرامیک دارای خلل و فرج بسیار ریزی هست که محیط بسیار مناسبی رو برای رشد باکتری ها ایجاد میکنه . باکتریها در این سوراخهای ریز قرار میگیرن و شروع به ساخت کلونی میکنند . معمولاً یک هفته طول میکشه تا کلونی باکتریها ساخته بشه . این باکتریها مواد ازته محلول در آب رو به مواد نیتروژن دار مناسب تبدیل میکنن که هم برای گیاهان خیلی مفیده و هم برای ماهی ها . نقش اصلی این باکتری ها بالا بردن سطح اکسیژن محلول در آب و از بین بردن بعضی ویروسها و پارازیتها و کمک به کارکرد بهتر فیلترهاست .

 برای ماهیانی مثل دیسکی ، اسکار ، آنجل ، گلد فیش، چوزه خرگوشی ، فیل ماهی ، لوچ ، آروانا وجود سرامیک الزامی هست. اگر دقت کرده باشید وقتی انجل رو از زمان کوچیکی می خرید وقتی که به اندازه نصف کف دست می رسن به دلایل نامعلومی می میرن، این بخاطر نبود سرامیک هست.
اما نحوه استفاده از سرامیک اینه که اون رو داخل فیلتر جاسازی کنیم، یک راه دیگری هم هست که اون رو داخل جوراب  زنانه یا تور های پشه بند تمیز ریخته و در گوشه ای از آکواریوم پنهان می کنیم ، مدت بهره وری سرامیک سه ماه هست که رنگش از سفید به قهوه ای مایل میشه، الزامی در جمع آوری سرامیک کهنه نیست اگر بمونه مثل سنگها میشه. برای آکواریومی 80cm یک بسته 150گرمی کافیه.

 در زمانیکه میخواهیم فیلتر رو بشوریم , به اشتباه این باکتریها رو نابود میکنیم . اونم به ساده ترین شکل یعنی شستن اونها زیر شیر آب !!!!!! این روش باعث مرگ این باکتریها میشه به علت مواد محلول در آب لوله کشی و مخصوصن ترکیبات کلر ! برای شستن بیوسرامیک ها از خود آب آکواریوم باید استفاده کنین و فقط ذرات کثیفی رو از روی اونها بشورین و باقی فیلتر و اجزائش رو با آب شیر معمولی يا محلول پرمنگنات پتاسيم(بوی بد فیلتر را از بین میبرد) بشورین ! چون هر بار ساخته شدن این باکتریها حداقل بین 10تا 20 روز طول میکشه و فقدان اونها خوشایند نیست و phآب رو دستخوش تغییرات قرار میده

بیو بال
قطعاتی به اندازه یک توپ پینگ پنگ با سوراخ های متعدد که کار آنها تولید باکتری های مفید است
قسمتي از تصفيه آب آكواريوم كه به چرخه ازت مربوط مي شه توسط باكتري هايي انجام مي شود كه به 2 دسته هوازي و بي هوازي تقسيم مي شوند، اين باكتري ها براي رشد نياز به سطوح به اندازه كافي زبر دارند تا بتوانند بر روي آنها تشكيل كولوني بدهند، اگر سطح زبري كافي نداشته باشد نمي توانند به آن بچسبند و به حيات خود ادمه دهند، حال با توجه به مفيد بودن اين باكتري ها، ما نياز داريم كه محيط مناسب براي اين باكتري ها را در آكواريوم ايجاد كنيم تا از آنها بهره ببريم، هر چه باكتري بيشتر، آب سالمتر، سطوحي داخل آكواريوم نظير شن، تزيينات به ويژه سراميكي و پلاستيكي و فيلترهاي مكانيكي درون آب مكانهاي مناسبي براي رشد اين باكتري ها هستند، اما در آكواريوم هاي بزرگتر يا آكواريوم هاي آب شور كه تصفيه زيستي بيشتري نياز دارند، سطوح بيشتري براي اين باكتري ها نياز دارند، بنابر اين انسان اين مكان ها را به صورت مصنوعي ساخته تا به هدف خود برسد، بيو بال يكي از اين مكان هاست. در ميان احجام هندسي بيشترين سطح خارجي را كره دارد . نام بيو بال (توپ بيولوژيكي) گوياي بالا بودن سطح زيست اين جسم به واسطه اين اصل هندسي مي باشد. براي افزودن سطح اين جسم و افزايش قابليت عبور آب از ميان آن و مسدود نشدن آن، آن را به صورت متخلخل و يا شيار دار مي سازند.جنس آن نيز از پلاستيك است تا هم سبك باشد و هم زبري مورد نياز را داشته باشد.البته یک نوع ان هم پلاستیکی نیست
اما نوع دیگر که از پلاستیک نیست هم موجود می باشد و کلا هر سطح زبری می تواند کار بیو بال را انجام دهد. و در آکواریوم های آب شیرین که موضوع بحث ماست سرامیک و شن و گیاهان مصنوعی و طبیعی می توانند نقش بیو بال را ایفا کنند



رزین

رزین ها که شبیه تخم حشرات هست ماده ای است که سختی آب رو پایین آورده و اب رو اسیدی می کنه، برای ماهیان آنجل و دیسکس و اسکار خیلی زیاد مفیده و عمرش رو دو برابر می کنه، نحوه استفاده از رزین که خیلی هم ارزون هست (بسته 100گرمی ، 500تومان) دقیقا عین سرامیک هست.

رزین در سختیگیرها به این صورت است که رزین با یون ca از ملکول caco3 که اصلی ترین عامل سختی است , و نوعی گچ محسوب می شود ، یون na به اشتراک می گزارد و naco3 تهنشین می شود و سختی آب از بین می رود . اما رزین به مرور خاصیت خود را از دست می دهد و برای احیا کردن آن،در آب نمک معمولی در دمای بالا آن را حمام می دهند و این بار رزین با nacl یون به اشتراک گذاشته و احیا می شود . اما تمام ماهی ها به آب سبک نیاز ندارند و بعضی نیازمند آب سنگین هستند . به این دلیل نباید از رزین به صورت دائمی استفاده کرد
زئو لیت یا  آ نزیمیت

زئو لیت  یا  آ نزیمیت
در صورتی که آکواریوم شما سیکل ازت طی کرده باشد وشما احساس می کنید حجم بیولوژیک فیلتر کفایت نمیکنه استفاده از زئولیت مناسب است.باید توجه کنید که زئولیت آمونیاک آب را جذب می کند پس در آکواریوم تازه باعث تاخیر در روند ایجاد سیکل ازت می شود .قبل از مصرف خوب باید شسته بشه در غیر این صورت رنگ آب شیری می شود که البته ختر جدی برای ماهیها نیست وتا 48 ساعت آب صاف می شود
اینکه چطور میتوانید آنرا تهیه کنید باید بگویم نام تجاری آن آنزیمیت است ودر صورت نبودن در آکواریومیها آنرا در فروشگاههای عرضه خوراک دام و طیور و آبزیان میتوانید پیدا کنید .در حال حاضر سه نوع دامي ،طيور و آبزيان آن توسط شركت توليدي ارائه ميشود.نوع دامي بسيار نرم آسياب گشته و شبيه آرد است و براي مصرف در تانك ماهيان زينتي مناسب نيست.دو نوع طيور و آبزيانش در دانه بندي درشت تري آماده شده و برا ي تانك ماههيبازان مناسب است. در فروشگاههاي خدمات دامپروري قابل تهيه است.
امروزه از آن در پرورش ماهيان گرمابي بطور عمده اي استفاده ميشود.در ماهيان زينتي آب شيرين نيز ميتوان از آن براي حذف آمونياك آب استفاده كرد.
براي بازيابي و احياء فعاليت زئوليت ميتوان آنرا در محلول يك درصد كلريد سديم(نمك معمولي) فرو ببريد.
البته خشك كردن آن را نيز پيشنهاد ميدهند كه به اثر بخشي روش اول نيست .
اگر چه از زئوليت ميتوان براي خنثي كردن ميزان بالاي آمونياك در آكواريوم آب شيرين استفاده كرد ولي باید به این نکته توجه داشت که زئوليت نميتواند نيتريت را از آب جدا كند .اگر در سيستمهايي كه جديدا راه اندازي شده اند و سيكل ازت در آنها شكل نگرفته است ، آب مرتبا عوض نشود؛ شاهد مسوميت با نيتريت خواهيم بود (تنبلي ماهيان و بي حالي و بي اشتهايي و نهايتا مرگ) .هر چند كه مقدار آمونياك جزئي باشد.
در آكواريوم آب شور بايد به اين نكته توجه داشت كه زئوليت نميتواند آمونياك را از آب جدا كند.

 

 

چیدن فیلتر

در صورتي كه جاي اضافه داريد ميشه از بيوبال استفاده كرد و ترتيب قرار دادن مواد بصورتي هست كه ابتدا اب بعد از گذر از اسفنج يا مواد مشبه وارد بيو بال ميشه بعد وارد سراميك در صورت وجود زئوليت و در اخر ذغال در بين هر لايه از فيلتر هود يا لايه هاي نازوك اسفنج و يا مواد مشابه ميشه استفاده كرد
رزین در تنظیم سختی آب مفیده
امّا مسئله اینه که سختی اب رو یا پایین می بره و یا بالا پس بهتر رزین به طور دائم در فیلتر قرار نگیرد

زئولیت هم توصیه می شود بعد از انجام کامل سیکل ازت (بعداً توضیح میدهم ) در فیلتر قرار بگیردچون با جذب آمونیاک چرخه سیکل ازت را به تخیر می اندازد

 

 

 

gravel cleaner

gravel cleaner وسيله ايست براي پاك كردن فضولات كف اكواريوم و يا ته مانده هاي غذا و ....
اصطلاح رايج در آكواريوم فروشيها همان سيفون كردن است .
مدل هاي متنوعي دارد نمونه هاي ساده اون از يك استوانه با سطح مقطع ها ي متفاوت و يك شيلنگ نسبتا طولاني تشكيل شده است كه استوانه را در آب قرار مي دهيد و از طرف ديگر با ايجاد مكش اختلاف فشار ايجاد مي كنيد و با حركت استوانه در كف اكواريوم فضولات و مواد زائد را از كف آكواريوم خارج مي كنيد
در مدل هاي بهتر مكش توسط مخزنهاي ارتجاعي ( دستي ) و يا پمپ هاي اكتريكي صورت مي گيرد كه انصافا خيلي بهتر است
در هرصورت آب همراه با مواد زائد خارج مي شود و شما مي توانيد بعداز آن آب تازه به آكواريوم اضافه نماييد . مدل هاي بالا تقريبا در تمام آكواريوم فروشيها موجود است ماركهاي متفاوت و قيمت هاي متفاوت دارد از 1500 تومان به بالا )همون شلنگ ولی از نوع با کلاسش)

 

با سلام

با ما همراه شوید :

اگه شما اکواریوم دوست دارید

اگه شما اکوریوم داشتید

اگه شما فصد دارید اکواریومتون را جمع کنید

اگه شما اکواریوم دارید

اگه شما از مردن ماهی ها ی اکواریومتون رنج میبرید

اگه شما از سبز شدن اب اکواریوم رنج میبرید

اگه شما از بوی بد اب اکواریوم رنج میبرید

اگه شما از اکواریوم دل سرد شدید

ما شما را با بهترین دقیقترین مدرنترین کم هزینتری

 روشهای جهانی نگهداری از اکواریوم و انواع ماهی های اکواریومی  اشنا

 میکنیم

 منتظرما باشید خیلی زود میایم